LEKTURY MATURA 2023



Lista lektur szkolnych dla Liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia obowiązująca od 1 września 2021 r.

 

Kolorem zielonym i gwiazdką  oznaczono nowe pozycje w wykazie lektur.

 

LEKTURA OBOWIĄZKOWA

Zakres podstawowy

Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana;

Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja;

Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty);

Sofokles, Antygona;

Horacy – wybrane utwory;

BogurodzicaLament świętokrzyski (fragmenty); Legenda o św. Aleksym (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty);

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty);

Pieśń o Rolandzie (fragmenty);

Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty);

Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty);

Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; psalmy, w tym Psalm 13Psalm 47; tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich;

Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty);

wybrane wiersze następujących poetów:Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński;

Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty);

William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia;

Molier, Skąpiec;

Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry;

Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;

Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność; wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze; Konrad WallenrodDziady cz. III;

Juliusz Słowacki, Kordian, wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty), Testament mój;

Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;

Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze;

Bolesław Prus, LalkaZ legend dawnego Egiptu;

Eliza Orzeszkowa, Gloria victis;

Henryk Sienkiewicz, Potop;

Adam Asnyk, wybór wierszy;

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara;

wybrane wiersze następujących poetów: Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff;

Stanisław Wyspiański, Wesele;

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień);

Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie;

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty);

wybrane wiersze następujących poetów: Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimiera Iłłakowiczówna, Julian Przyboś, Józef Czechowicz, Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy;

Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli;

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;

wybrane wiersze następujących poetów:
Stanisław Baliński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław Miłosz, wybrane wiersze, w tym z tomu Ocalenie, oraz Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, wybrane wiersze, w tym z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego Miasta, Halina Poświatowska, Stanisław Barańczak, Jan Polkowski, Wojciech Wencel;

Albert Camus, Dżuma;

George Orwell, Rok 1984;

Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty);

Sławomir Mrożek, Tango;

Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie); Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii);

Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych);

Antoni Libera, Madame;

Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie);

Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach);

Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty);

wybrane utwory okresu stanu wojennego;

powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów, a także utwory w wykonaniu Ewy Demarczyk.

Zakres rozszerzony

Utwory określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:

Arystoteles, PoetykaRetoryka (fragmenty);

Platon, Państwo (fragmenty);

Arystofanes, Chmury;

Wergiliusz, Eneida (fragmenty);

św. Augustyn, Wyznania (fragmenty);

św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty);

François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty);

Michel de Montaigne, Próby (fragmenty);

Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki);

William Szekspir, Hamlet;

wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane wiersze angielskich poetów jezior;

Juliusz Słowacki, Lilla Weneda;

Cyprian Kamil Norwid, Bema pamięci żałobny rapsod, Fortepian Szopena, Czarne kwiaty (fragmenty), Promethidion (fragmenty);

realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary);

Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa;

Franz Kafka, Proces (fragmenty);

Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy;

Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe;

Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa;

Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie;

Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku;

Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania;

wybrane eseje następujących autorów: Jerzy Stempowski, Gustaw Herling-Grudziński, Zbigniew Herbert, Zygmunt Kubiak, Jarosław Marek Rymkiewicz (co najmniej po jednym utworze);

wybrane teksty z aktualnych numerów miesięczników oraz kwartalników literackich i kulturalnych.

 

LEKTURA UZUPEŁNIAJĄCA

W każdej klasie obowiązkowo dwie pozycje książkowe w całości lub we fragmentach, na przykład:

Zakres podstawowy

Sofokles, Król Edyp;

Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragmenty);

 Kronika Książąt Polskich, oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski;

Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty);

Giovanni Boccaccio, Sokół;

Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty);

Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty);

Miguel de Cervantes y Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty);

Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska (wybór psalmów);

Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej (fragmenty z części I);

Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty);

Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory;

Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty);

Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła;

Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragmenty);

Juliusz Słowacki, Beniowski (fragmenty),  Listy do Matki (fragmenty);

Aleksander Fredro, Śluby panieńskie;

Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragmenty), Faust (fragmenty);

George Byron, Giaur (fragmenty);

Adam Mickiewicz, Dziady cz. IV;

Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem;

Maria Konopnicka, wybór wierszy;

 Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty);

Stefan Żeromski, Echa leśne,  Ludzie bezdomni;

Zofia Nałkowska, Granica;

Tadeusz Peiper, wybór wierszy;

Joseph Conrad, Lord Jim;

Anna Kamieńska, Anna Świrszczyńska, Julia Hartwig, Stanisław Grochowiak,  Ryszard Krynicki, Edward Stachura,  Adam Zagajewski, wybór wierszy;

Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty);

Zofia Nałkowska, Przy torze kolejowym (z tomu Medaliony);

 Witold Pilecki, Raport Witolda;

 Wiesław Kielar, Anus mundi;

Jan Józef Szczepański, Święty;

 Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919;

Tadeusz Różewicz, Kartoteka;

Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragmenty);

Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty);

 Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;

Stanisław Lem, Wizja lokalna;

 John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia;

Samuel Beckett, Czekając na Godota;

Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani;

Eugène Ionesco, Lekcja

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

Zakres rozszerzony

Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty);

Tomasz Morus, Utopia (fragmenty);

Pedro Calderon de la Barca, Życie snem;

Wolter, Kandyd, czyli optymizm (fragmenty);

Jean-Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragmenty);

wybrane utwory epickie okresu romantyzmu: Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Victor Hugo, Nędznicy, Edgar Allan Poe, wybrane opowiadanie, Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty);

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II – Zima);

Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;

Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej;

Gustaw Herling-Grudziński, Wieża;

Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy;

Bohumil Hrabal, wybrane opowiadania;

Wiesław Myśliwski, Widnokrąg;

Julian Stryjkowski, Austeria;

Umberto Eco, Imię róży;

 Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina;

 Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie, Ludzie, zwierzęta, bogowie;

 Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem;

wybrane wiersze poetów polskich i obcych;

wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku;

wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku;

 Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty), Tryptyk rzymski, Pamięć i tożsamość (fragmenty), Fides et ratio (fragmenty);

 Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;

 Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne;

 Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.